خواص ادویه ترکیبی به همراه قیمت و خرید – عطاری

و رجوع به مرآت البلدان ج1 ص69 و فهرست تاریخ مغول تألیف اقبال و المعرب جوالیقی ص25 س15 و فهرست فارسنامهء ابن البلخی چ بریل و فهرست تاریخ سیستان و اخبار الدولة السلجوقیة ص41 و سبک شناسی ج3 ص252 و فهرست مزدیسنا و فهرست عقدالفرید و تاریخ اسلام صص 128 – 135 و 151 و ایران باستان ج1 ص102 و ج3 ص2541 و فهرست حبیب السیر چ خیام و فرهنگ ایران باستان ص67 و فتوح البلدان بلاذری چ قاهره ص396 و مسالک الممالک اصطخری چ لیدن ص122 و 123 و فهرست نزهة القلوب مقالهء 3 و فهرست عیون الاخبار و کتاب التاج ص15 و وفیات الاعیان ص141 و فهرست تاریخ گزیده و ترجمهء تاریخ یمینی ص290 و قاموس الاعلام ترکی ج2 ص990 و فهرست مجمل التواریخ و القصص و فهرست شدالازار و فهرست تاریخ عصر حافظ ج1 و فهرست شرح احوال رودکی، و استخر و ستخر و سطخر و صطخر و فارس شود.

ابن اثیر گوید: عثمان بن ابی العاص ثقفی آهنگ اصطخر کرد و او و اهل اصطخر در جور با هم تلاقی کردند و فارسیان شکست یافتند و مسلمانان نخست جور و آنگاه اصطخر را فتح کردند و بسیاری از لشکریان فارسیان را کشتند و بقیه گریختند، آنگاه عثمان بن ابی العاص آنان را به ذمه و جزیه دعوت کرد و هربذ آن ناحیه پذیرفت و عثمان پس از آن غنائم را گرد آورد و خمس آنها را نزد عمر فرستاد و بقیه را تقسیم کرد آنگاه مردم اصطخر نافرمانی آغاز کردند و عثمان بسال 27 هجری بدان شهر بازگشت و بار دیگر آنرا گشود سپس مردم آن شهر قیام کردند و عبیداللهبن معمر بسال 29 هجری بر دروازهء اصطخر با آنان به نبرد پرداخت و کشته شد و مسلمانان منهزم شدند و چون خبر این امر به عبدالله بن عامر رسید بسوی اصطخر شتافت و مردم آن شهر شکست یافتند و گروهی بسیار کشته شدند و اصطخر را با زور فتح کرد و سپس بسوی دارابجرد شتافت که مردم آن نافرمانی آغاز کرده بودند و آن شهر را نیز گشود و به سوی جور رفت، در این هنگام مردم اصطخر قیام کردند و ابن عامر پس از فتح جور به اصطخر بازگشت و پس از محاصرهء شدید آن شهر و بکار بردن منجنیق آن شهر را فتح کرد و چنانکه بلاذری آرد: 40 هزار تن را بکشت و بیشتر خاندان های اصیل و بزرگان اسواران را نابود کرد و این امر بسال 29 هجری بوده است، و گویند ابن عامر پس از بازگشت از اصطخر شریک بن اعور حارثی را در آن شهر فرمانروا ساخت و او مسجد آن شهر را بنیان نهاد و تا حد امکان در اصلاح امور شهر کوشید و در سال 39 ه .

در اواخر قرن چهارم هجری در روزگار صمصام الدوله از خاندان بویه این شهر در معرض هجوم امیر قلتمش واقع گردید و آنچنان ضربتی بر شهر وارد آورد که بویرانه ای مبدل شد و بر همان حال بماند. آنگاه در همان سال ابوموسی اشعری به بلاد فارس درآمد و فرمانروایی اصطخر را به عثمان بن ابی العاص ثقفی سپرد و در حقیقت فتح بسال 18 هجرت میسر گردید. 3) – دیودور مینویسد: این شهر معظم پارسیان و مدینة السلاطین عجم بقسمی منهدم و ویران شد که کأن لم یکن گردید (یعنی در زمان هجوم اسکندر). ملتبرون گوید: و بر سه یا چهار فرسنگی دهکده ای در میان آثار شهر قدیمی و مشهور، اصطخر دیده میشود و آن در گذشته پایتخت فارس بود و برحسب گمان برخی از مورخان این شهر را اسکندر ویران نساخت(3) بلکه عرب در قرن هفتم م. قلعهء اصطخر. بر وزن و معنی استخر است که قلعهء فارس باشد و آن تختگاه دارابن داراب است. ق. زیادبن امیه که والی فارس بود بدان شهر رفت، وی قلعه ای نزدیک اصطخر بساخت و آنرا بنام قلعهء زیاد خواند، آنگاه پس از وی منصور یشکری حصنی بساخت و آنرا قلعهء منصور نامید و در سال از فواید سیر سیاه 68 ه .

و صاحب قاموس الاعلام آرد: در 60 هزارگزی شمال شرقی شیراز واقع است، دیرزمانی پایتخت سلاطین ایران بوده و در اوایل اسلام نیز از شهرهای آباد و بزرگ بشمار میرفته و بعداً خراب شده است ولی آثار خرابهء آن همچنان پایدار است، یونانیان آنرا پرسپولیس میخواندند یعنی مدینهء فارسی، در جلگه ای بسیار حاصلخیز بنام مرودشت که در دامنهء کوهی است دیده میشود و نهر بند امیر از پهلوی آن میگذرد، روی این نهر پل بسیار بزرگی بر طریق خراسان وجود داشته که با هنرمندی آنرا ساخته بودند و محله ای نیز در پیرامون پل واقع بوده است. آنرا منهدم کرد و آثار آن بر سرزمین بلندی مشرف بر دشت پهناوری دیده میشود و در پهلوی کاخی که در این شهر بنیان نهاده شده است کوهی است بشکل تختی با پلکان که بوسیلهء پله هایی از سنگ کبود بالای آن میروند و قریب 500 پله دارد. و نزدیک دو ایوان از پله ها بالا میروند تا به تالار و ستونهای بزرگ میرسند و در دو سوی پله ها بسیاری از نقوش و صورتها است و علاوه بر صورتها نوعی ظروف و وسایل است از قبیل ارابه ها که بسبک یونانی است و تصاویر شتر و گاو و گوسفند و اسب نیز دیده میشود و در پایین پله ها تصویر شیری است که گاوی را به چنگال گرفته است.